ABD ve Pasifik ortakları tek harekât resmi üzerinden çalışmaya başladı

ABD Hint-Pasifik Komutanlığı, Pasifik bölgesindeki müttefik ve ortak kuvvetlerin aynı harekât resmini kullanarak birlikte planlama ve icra yapabildiği yeni bir aşamaya geçti. Komutanlık yetkililerine göre 2026, farklı ülkelerin ABD tarafından kullanılan görev uygulamalarına çok taraflı bir ağ üzerinden eriştiği ilk yıl oldu.

PACOM Mission Network adı verilen yapı; sensör verilerinin, görev planlarının ve hedefleme bilgilerinin farklı güvenlik seviyeleri arasında kontrollü biçimde paylaşılmasını sağlıyor. Böylece geçmişte ülkelere özel ikili bağlantılar üzerinden yürütülen koordinasyonun, ortak veri akışlarına dayanan çok uluslu bir komuta-kontrol ortamına taşınması hedefleniyor.

İkili ağların yerini çok taraflı mimari alıyor

ABD Hint-Pasifik Komutanlığının komuta, kontrol, muhabere, bilgisayar ve siber faaliyetlerinden sorumlu Direktörü Tuğgeneral Michael Smith, sistemin 2026 boyunca müşterek harekât uygulamalarında kullanıldığını söyledi. Smith, ABD ve ortak ülkelerin artık tek bir ortak harekât resmi üzerinden durumu izleyebildiğini ve aynı dijital araçlarla görev icra edebildiğini belirtti.

Komutanlık daha önce farklı müttefiklerle ayrı ayrı kurulan eski nesil ağlara dayanıyordu. Bu bağlantıların bir bölümü kullanımda kalmayı sürdürüyor ancak yeni mimari veri merkezli yapısı, çok uluslu erişim modeli ve sıfır güven yaklaşımıyla daha geniş bir kullanıcı grubunu aynı ortamda buluşturuyor.

Sıfır güven mimarisi, ağa bağlanan kullanıcı veya sistemlerin konumuna bakılmaksızın sürekli doğrulanmasını öngörüyor. Bu yaklaşım özellikle farklı ülkelerin değişik gizlilik derecelerine sahip verileri kullandığı harekâtlarda önem taşıyor; her ortağın yalnızca yetkisi bulunan bilgi ve uygulamalara erişmesi amaçlanıyor.

Ağ birkaç büyük tatbikatta denendi

PACOM Komutan Yardımcısı Korgeneral George Rowell, görev ağının son bir yıl içinde birkaç büyük tatbikatta kullanıldığını açıkladı. Hangi tatbikatların ağa bağlandığını ve kullanıcı sayılarını paylaşmayan Rowell, komutanlığın aynı dönemde dokuz ev sahibi ülkede 35 ülkenin katılımıyla toplam 17 tatbikat gerçekleştirdiğini bildirdi.

Bu faaliyetlerde bazı kilit müttefik ve ortaklar ortak araçlar, veri akışları ve dil çeviri yetenekleri üzerinden haberleşti, planlama yaptı ve görev icra etti. Rowell'e göre tatbikatların asıl kazanımı yalnızca silah sistemlerinin sahaya çıkarılması değil, sensörden atıcıya uzanan hedefleme bilgisinin Pasifik'in geniş mesafeleri boyunca aktarılabilmesiydi.

Hint-Pasifik harekât alanı, adalar ve kıtalar arasında binlerce kilometreye yayılan coğrafyası nedeniyle haberleşme altyapısına büyük yük bindiriyor. Uydu bağlantılarının karıştırılması, ana komuta merkezlerinin devre dışı kalması veya iletişim hatlarının kesilmesi ihtimali, dağıtık birliklerin yedekli ve dayanıklı ağlarla çalışmasını zorunlu kılıyor.

Japonya Maven ile hedefleme sürecine katıldı

Yeni ağın somut kullanım örneklerinden biri Japon kuvvetlerinin Maven Smart System platformuna erişmesi oldu. Yapay zekâ destekli planlama ve hedefleme işlevleri sunan Maven, PACOM Mission Network içine yerleştirilen uygulamalar arasında bulunuyor. Smith'in verdiği bilgiye göre Japon kullanıcılar platform üzerinden müşterek taarruz planlarına katkı sağladı ve hedef tespitinden angajmana kadar geçen sürenin kısaltılmasında rol aldı.

Maven, farklı sensörlerden gelen büyük hacimli görüntü ve verilerin işlenmesine yardımcı olarak komutanların karar sürecini hızlandırmayı amaçlıyor. Ancak sistemin çok uluslu kullanımı yalnızca teknik bağlantı kurulmasına bağlı değil; hedef doğrulama, angajman yetkisi, veri sahipliği ve ülkelerin kendi hukuk kuralları gibi başlıkların da önceden tanımlanması gerekiyor.

ABD tarafı, ana sistemler karıştırıldığında veya kullanılamaz hale geldiğinde komutanların görevlerini sürdürebilmesini caydırıcılığın temel unsurlarından biri olarak görüyor. Ortak harekât resminin farklı karargâhlarda kesintisiz tutulması, bir rakibin tek bir iletişim düğümünü hedef alarak bütün komuta zincirini işlemez hale getirmesini zorlaştırabilir.

CJADC2 ve NATO ağlarıyla benzer hedef taşıyor

PACOM Mission Network, Pentagon'un sensörleri, karar vericileri ve silah sistemlerini müşterek bir veri mimarisinde buluşturmayı amaçlayan Combined Joint All-Domain Command and Control programıyla aynı doğrultuda ilerliyor. CJADC2 daha geniş ölçekte ABD kuvvetlerini kapsarken PACOM ağı, bu yaklaşımın müttefiklerle çalışabilecek görev ortağı ortamına uyarlanmasına odaklanıyor.

Benzer gereksinimler NATO'nun Federated Mission Networking çalışmasında da ele alınıyor. Buradaki temel yaklaşım, ülkelerin kendi komuta-kontrol sistemlerini tamamen terk etmesi yerine ortak standartlar ve geçitler üzerinden birlikte çalışabilmesi. Türkiye'nin NATO altyapılarıyla uyumlu komuta-kontrol çözümleri ile HAVELSAN tarafından geliştirilen ADVENT gibi ağ destekli sistemleri de müşterek veri paylaşımı bakımından aynı teknolojik eğilimin parçası olarak değerlendirilebilir.

PACOM Mission Network'ün gerçek başarısı, tatbikatların ötesinde kriz anlarında bağlantıların korunması ve ortakların aynı veriye güvenebilmesiyle ölçülecek. Önümüzdeki dönemde ağa hangi ülkelerin ve silah sistemlerinin katılacağı, Maven kullanımının genişleyip genişlemeyeceği ve elektronik harp şartlarında veri akışının ne ölçüde sürdürülebileceği izlenecek.