19 Kasım 2026, Perşembe
Hava Sistemleri

ABD, Pasifik ve Arktik'teki ada üslerine hava gücü yayıyor

SA

Yazar

Savunma Sanayi TR Editör Masası

Tarih

19.11.2026

Görüntülenme

1

Okuma

5 dk

Paylaş:
ABD, Pasifik ve Arktik'teki ada üslerine hava gücü yayıyor
Kategori görseli · Savunma Sanayi TR

ABD Hava Kuvvetleri, Alaska'daki Shemya ile Kuzey Mariana Adaları'nda dağınık harekât kapasitesini artırarak Rusya ve Çin'e karşı seçeneklerini çoğaltıyor.

ABD, Pasifik ve Arktik'teki ada üslerine hava gücü yayıyor

ABD Hava Kuvvetleri, Pasifik ile Arktik arasındaki geniş coğrafyada daha fazla noktadan harekât yürütebilmek için ada meydanlarındaki faaliyetlerini artırıyor. Alaska'nın Aleut Adaları zincirindeki Shemya'da savaş uçakları onlarca yıl sonra yeniden alarm görevine geçerken, Guam yakınlarındaki Rota, Saipan ve Tinian için daha yoğun uçuş ve konuşlanma planları hazırlanıyor.

İki bölgedeki çalışmalar, aynı stratejinin farklı cephelerini oluşturuyor. Shemya; Rus hava ve füze faaliyetlerinin ileriden izlenmesine, aynı zamanda Kuzey Amerika'nın savunmasına hizmet ediyor. Kuzey Mariana Adaları'ndaki meydanlarla ise Çin'in uzun menzilli füze tehdidi karşısında ABD hava gücünün Guam dışına dağıtılması amaçlanıyor. Coğrafya farklı, aranan çözüm aynı: Uçakları tek bir ana üste bağımlı bırakmamak.

Shemya'da savaş uçakları yeniden alarmda

F-16 savaş uçakları ile tanker ve nakliye uçakları, 18-26 Ekim tarihlerinde Shemya Adası'ndaki Eareckson Hava İstasyonu'na konuşlandırıldı. Rusya'ya Alaska ana karasından daha yakın olan adada uçuş ekipleri, kısa sürede kalkış yapabilecek şekilde alarm durumunda bekledi. Alaska NORAD Bölgesi Sözcüsü Yüzbaşı Kitsana Dounglomchan, Eareckson'da bu nitelikte bir alarm görevinin onlarca yıl sonra ilk kez gerçekleştirildiğini açıkladı.

Konuşlanmanın son safhasında ABD ve Kanada unsurlarının katıldığı uzun menzilli ülke savunma faaliyeti icra edildi.

Eareckson'dan havalanan F-16'lar Alaska harekât sahasının güney kesimine yöneldi. Yaklaşık 1.600 mil uzaktaki Eielson Hava Kuvvetleri Üssü'nden kalkan F-35 ve F-16'lar kuzeybatı bölgesini kapsadı. Kanada'nın CF-18'leri ise Shemya'ya yaklaşık 2.600 mil mesafedeki Cold Lake Üssü'nden havalanarak kuzey kesimindeki göreve katıldı. Bu mesafeler, müşterek savunma düzeninin yalnızca uçak sayısına değil tanker, ikmal ve komuta-kontrol desteğine de bağlı olduğunu gösteriyor.

Alaska NORAD Bölgesi Komutanı Korgeneral Robert Davis, faaliyetin kuvvetlerin sınırlı altyapıya sahip bir meydana intikal edebildiğini, alarm görevini sürdürebildiğini ve kısa ihbarla havalanabildiğini ortaya koyduğunu belirtti. ABD ve Kanada hava unsurlarının aynı görev düzenine bağlanmasıyla, Kuzey Amerika'ya yönelik kuzey yaklaşmalarının müşterek savunması da sınandı.

Eareckson'daki uçak durdurma sistemi de F-16 operasyonları için sertifikalandırıldı. Pist sonundaki sistem, acil durum yaşayan savaş uçaklarının güvenli biçimde durmasına imkân veriyor; bu da meydanın gelecekteki av uçağı konuşlanmalarına uygunluğunu artırıyor. NORAD, ileride düzenlenecek faaliyetlerin ayrıntılarını açıklamadı. Ancak kuvvetlerini Alaska ve Arktik'te seçtiği zamanda uzak noktalara kaydırabildiğini özellikle vurguladı.

Soğuk Savaş üssü yeniden öne çıkıyor

ABD ordusunun Shemya'daki varlığı İkinci Dünya Savaşı'na uzanıyor. Ada, Soğuk Savaş boyunca yakıt ikmal ve gözetleme uçaklarına ev sahipliği yaptı; Sovyet faaliyetleri ile kıtalararası balistik füze denemelerini izleyen radarlar burada işletildi. 1970'lerde kurulan büyük Cobra Dane radarı da bugün füze faaliyetlerinin takibinde kullanılmayı sürdürüyor.

Adanın stratejik değeri, Aleut zincirinin Pasifik ile Arktik'i birbirine bağlayan sular boyunca uzanmasından kaynaklanıyor.

ABD Kara Kuvvetleri, Eylül 2024'te Shemya'ya HIMARS çok namlulu roketatar sistemleri götürerek bir kuvvet yansıtma faaliyeti düzenlemişti. Bu intikal, Rus ve Çin unsurlarının bölgedeki faaliyetlerinin arttığı bir döneme rastladı; Alaska yakınlarındaki ilk ortak Çin-Rusya bombardıman uçağı devriyesi de kısa süre önce gerçekleştirilmişti.

Son tatbikatlar yalnızca hava görevleriyle sınırlı tutulmadı. Ada altyapısının denizden yapılabilecek sızmalara ve hava saldırılarına karşı korunması da senaryolara dahil edildi. Stimson Center Kıdemli Araştırmacısı Kelly Grieco'ya göre Shemya'nın asıl değeri, yoğun muharebe şartlarında yüksek sayıda sorti üretmesinden ziyade Rus uçaklarının Kuzey Pasifik üzerinde daha ileride karşılanabileceği bir NORAD noktası olmasında yatıyor.

Tinian, Saipan ve Rota'da uçuş sayısı artabilir

Shemya'daki faaliyet tamamlanırken ABD Hava Kuvvetleri, Kuzey Mariana Adaları Topluluğu'ndaki Rota, Saipan ve Tinian meydanlarına ilişkin yeni teklifini yayımladı. Plan kapsamında bu meydanlarda yıllık 1.500'e kadar, bazı seçeneklerde ise 1.800'ün üzerinde kalkış ve inişi kapsayan uçak operasyonlarının etkileri incelenecek. Çalışmanın 2028'in ortasına kadar tamamlanması bekleniyor.

Faaliyetlerin yıl içinde birkaç kez düzenlenecek küçük, orta ve büyük ölçekli tatbikatlar biçiminde yürütülmesi öngörülüyor. Her meydana 1.000'e kadar personel ve 550.000 galona kadar yakıt konuşlandırılabilecek. Mühimmat, geçici tesisler ve destek unsurları da adalara taşınabilecek. ABD Hava Kuvvetleri, değerlendirme sürecinde sosyal, ekonomik ve çevresel etkilerin birlikte ele alınacağını bildiriyor.

Planın merkezinde Tinian'daki North Field yer alıyor. İkinci Dünya Savaşı'nın en büyük ABD hava üslerinden biri olan meydan, savaşın ardından terk edilmiş ve zamanla bitki örtüsüyle kaplanmıştı. Hava Kuvvetleri 2023'ün sonundan bu yana pistleri ve çevresini temizliyor, enkazı kaldırıyor ve altyapıyı yeniden kullanılabilir duruma getiriyor.

Çalışmalarda ulaşılan seviye sayesinde North Field, 2025 ortasında yaklaşık 100 mil güneydeki Guam'da bulunan ana üssü destekleyecek yarı kalıcı bir ihtiyat noktası olarak değerlendirildi. Hedef, Andersen Hava Kuvvetleri Üssü'ne bağımlılığı azaltmak ve kriz anında uçakların tek bir hedef bölgesinde toplanmasını önlemek. Ancak pistin açılması tek başına yeterli değil; yakıt ve mühimmatın adaya kesintisiz ulaştırılması tedarik takvimini de doğrudan etkiliyor.

Dağınık konuşlanma coğrafya engeline takılıyor

Kuzey Mariana Adaları, Japonya'dan Orta Pasifik üzerinden Endonezya'ya uzanan İkinci Ada Zinciri üzerinde bulunuyor. ABD Hava Kuvvetleri, bu kuşaktaki meydanları “Agile Combat Employment” adı verilen çevik muharebe konuşlanması yaklaşımına uygun hale getirmeye çalışıyor. Yaklaşım; uçakların birkaç büyük üs yerine çok sayıda meydana dağıtılmasını, küçük destek ekipleriyle görev yapmasını ve saldırıya uğrayan tesislerin hızla yeniden faaliyete geçirilmesini öngörüyor.

Grieco'ya göre kullanıma açılan her meydan, Çin'in füze kuvvetlerinin takip etmek ve gerektiğinde hedeflemek zorunda kalacağı yeni bir nokta yaratıyor. Buna karşın Stimson Center modellemeleri, dağınık konuşlanmanın Japonya'daki etkisinin İkinci Ada Zinciri'ne kıyasla daha yüksek olduğunu gösteriyor. Geniş deniz alanlarına rağmen tanker ve bombardıman uçaklarını barındırabilecek pistlerin sayısı sınırlı.

Modellemelere göre Çin'in füze saldırıları, Guam ve diğer Pasifik adalarındaki pistleri tankerler ile bombardıman uçaklarına yaklaşık dört gün kapatabilir. Guam, Kuzey Mariana Adaları ve Palau'daki sivil meydanların devreye alınması bu süreyi yalnızca birkaç saat azaltıyor. Öte yandan adaların ABD toprağı olması, Pentagon'a Japonya ve Filipinler'deki tesislere kıyasla daha geniş siyasi ve operasyonel hareket alanı sağlıyor.

Türkiye açısından birebir bir ada zinciri karşılığı bulunmuyor. Yine de ana üslerin yanında yedek meydanların kullanılması, kuvvetlerin dağıtılması ve hasar gören pistlerin hızla onarılması benzer harekât ihtiyaçları arasında. ABD programının seyri, dağınık bir üs ağının yalnızca pist inşa ederek sürdürülemeyeceğini; yakıt, mühimmat, hava savunma ve lojistik devamlılığın da aynı planın parçası olması gerektiğini ortaya koyuyor.

Önümüzdeki dönemde Eareckson'a yeni savaş uçağı konuşlandırmaları yapılıp yapılmayacağı ve Kuzey Mariana planının çevresel inceleme sürecinden nasıl çıkacağı izlenecek. Tinian'daki pist çalışmalarının hızı ile yakıt ve mühimmat altyapısının kalıcılığı, ABD'nin Pasifik'te Guam dışındaki meydanlardan ne ölçüde düzenli hava harekâtı yürütebileceğini belirleyecek.

Kaynaklar ve Referanslar

  1. Defense News (özgün haber)

Bu içerik, Defense News kaynağındaki habere dayanılarak çeviri ve editör kontrolüyle hazırlanmıştır.

Son güncelleme: · Görsel: Kategori görseli · Savunma Sanayi TR

0

Yorum

Yorumlar (0)

Yorum Yap

Yorumunuz moderasyon onayından sonra yayınlanacaktır.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

İlgili Haberler