Malezya, LCS gemilerinde NSM yerine ATMACA'yı tercih etti

Malezya, LCS gemilerinde NSM yerine ATMACA’yı tercih etti

Malezya, Kraliyet Donanması için inşa edilen Littoral Combat Ship (LCS) filosunun gemisavar silahında tercihini Roketsan üretimi ATMACA’dan yana kullandı. Karar, Norveçli Kongsberg tarafından geliştirilen Naval Strike Missile’ın (NSM) ihracatında yaşanan anlaşmazlığın ardından geldi. Ancak füzenin gemilere nasıl entegre edileceği ve Fransız savaş yönetim sistemiyle hangi düzeyde çalışacağı henüz kesinleşmedi.

Malezya Savunma Bakanı Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin, 12 Kasım’daki açıklamasında satın alma sürecinin tamamlanması için Türkiye ile müzakerelere başlanacağını duyurdu. Khaled’e göre ATMACA; değerlendirmeye alınan Fransız ve İtalyan gemisavar füze seçeneklerine kıyasla maliyet ve teslimat takvimi bakımından daha uygun bulundu.

Mevcut sipariş teslimat planını destekliyor

Kuala Lumpur yönetiminin elini güçlendiren başlıca unsur, ATMACA’nın Malezya envanterine girecek tümüyle yeni bir sistem olmaması. Ülke, Littoral Mission Ship Batch 2 programı kapsamında daha önce 24 ATMACA sipariş etmişti.

Malezya Savunma Bakanlığı, mevcut sipariş sayesinde LCS filosunda sistemin kullanıma alınması için gereken maliyetlerin tamamının yeniden karşılanmayacağını değerlendiriyor. Khaled de yürürlükteki üretim ve tedarik planının, LCS gemileri için istenen füzelerin öngörülenden daha erken teslim edilmesine imkân verebileceğini söyledi. Böylece iki ayrı savaş gemisi programında aynı gemisavar füzenin kullanılması gündeme gelecek. Ortak mühimmat tercihi; eğitim, lojistik destek ve bakım süreçlerinde Malezya Kraliyet Donanmasının işini kolaylaştırabilir.

Yine de ortada henüz imzalanmış bir satın alma sözleşmesi yok.

Türkiye ile yürütülecek görüşmelerde füze sayısı, teslimat düzeni, gemilerde yapılacak değişiklikler ve savaş sistemine bağlantı modeli gibi teknik ve ticari başlıkların karara bağlanması gerekecek. Bu belirsizlik, yalnızca maliyeti değil tedarik takvimini de doğrudan etkiliyor.

SETIS entegrasyonu için teknik uzlaşma gerekiyor

Malezya tarafı, ATMACA’nın LCS gemilerindeki Naval Group üretimi SETIS savaş yönetim sistemiyle uyumlu olduğuna ilişkin güvence aldığını belirtiyor. Naval News’e konuşan ve isimleri açıklanmayan iki kaynak ise fiziksel yerleşim ile sistem entegrasyonunun ayrıntılarının taraflar arasında henüz kesinleştirilmediğini aktardı.

ATMACA bugüne kadar ağırlıklı olarak Türkiye’de geliştirilen GENESIS ve ADVENT savaş yönetim sistemlerini kullanan platformlara entegre edildi. Füzenin SETIS üzerinden yönetilebilmesi için Fransız Naval Group ile Fransa Silahlanma Genel Müdürlüğünün teknik iş birliğine ihtiyaç duyulabilir. Veri arayüzlerinin açılması, görev planlama bilgilerinin aktarılması ve atış zincirinin doğrulanması, müzakerelerin en hassas başlıkları arasında yer alacak.

Masadaki diğer seçenek, ATMACA’nın SETIS’e bütünüyle bağlanmadan bağımsız bir sistem olarak kurulması. Bu modelde geminin Savaş Harekât Merkezine füze için ayrı atış konsolları yerleştirilecek. Sensörlerden alınan hedef bilgilerinin farklı bir iş akışıyla füze sistemine aktarılması gerekebileceğinden, gemi personelinin görev düzeni ve eğitimi de buna göre değişebilir.

Eski Türk Deniz Kuvvetleri subayı Tayfun Özberk’e göre bağımsız konsol çözümü teknik açıdan uygulanabilir ve daha basit bir seçenek. ATMACA’nın ilk test döneminde TCG Kınalıada korvetinden bağımsız konsol kullanılarak ateşlenmesi de bu modele örnek oluşturuyor. Buna karşılık tam SETIS entegrasyonu, hedef tespitinden angajmana uzanan sürecin geminin genel muharebe sistemi içinde daha düzenli yürütülmesini sağlayacak. Tercih edilecek mimari, geminin operasyon sırasındaki iş yükünü de belirleyecek.

NSM anlaşmazlığı LCS takvimini etkiledi

ATMACA tercihinin arkasında yalnızca maliyet ve teslimat hesabı bulunmuyor. Norveç’in mart ayında NSM’nin Malezya’ya ihracatını engellemesi, LCS programında yeni bir belirsizlik yarattı. İlk görüşmelerden sonuç alamayan Kuala Lumpur yönetimi, Oslo ile bir uyuşmazlık çözüm komitesi kurmaya hazırlanıyor.

Malezya Sayıştayının değerlendirmesinde NSM meselesi, programdaki gecikmeleri artırabilecek başlıca risklerden biri olarak gösterildi. İlk gemi Maharaja Lela’nın Aralık 2026 olarak planlanan teslimatı, bu gelişmelerin de etkisiyle Nisan 2027’ye kaydı. Gemiyi inşa eden Lumut Naval Shipyard, Maharaja Lela’ya daha önce takılmış NSM lançerlerinin sökülmesinin gecikmeye katkıda bulunduğunu açıkladı.

Tersaneye göre söküm çalışmaları, uluslararası silah ihracat kontrol kuralları uyarınca ekipmanın kesintisiz gözetim ve kayıt zinciri korunarak yürütülüyor.

Dolayısıyla silah sisteminin değiştirilmesi, yeni lançerlerin güverteye yerleştirilmesinden ibaret değil. Mevcut donanımın güvenli biçimde çıkarılması, kablolama ile güverte düzeninin uyarlanması ve yeni sistemin test edilmesi gerekiyor. Bu işlemlerin her biri teslimat takvimine doğrudan yansıyor.

Maharaja Lela halen deniz testlerini sürdürüyor. Lumut Naval Shipyard kısa süre önce geminin Bofors 57 milimetrelik ana topuyla yapılan gerçek atışlı testlerin görüntülerini yayımladı. Savunma Bakanlığının verilerine göre beş LCS gemisindeki toplam inşa ilerlemesi 25 Eylül itibarıyla yüzde 80,72’ye ulaştı. Program buna rağmen planlanan hedefin yüzde 9,19 gerisinde bulunuyor.

Silah ve karşı tedbir sözleşmeleri de bekliyor

ATMACA entegrasyonu, LCS programındaki tek açık dosya değil. Malezya Sayıştayı; VL-MICA hava savunma füzeleri, Bofors topu için 57 milimetrelik mühimmat ve entegre aldatıcı lançer sistemi dahil bazı silah ve karşı tedbir kalemlerine ilişkin sözleşmelerin henüz tamamlanmadığını bildirdi.

Bu sözleşmeler imzalanmadan Aralık 2026’daki ilk teslimat hedefinin korunması, tam silah kabiliyetine ulaşmamış ve mürettebat eğitimi tamamlanmamış bir geminin donanmaya verilmesi riskini doğuracaktı. Nisan 2027’ye uzatılan takvim, tersaneye ATMACA düzenlemesiyle diğer eksik sistemleri aynı plan içinde tamamlama fırsatı sunabilir. Ancak her yeni entegrasyon faaliyeti, ilave test ve kabul süreci demek.

Türkiye açısından süreç, ATMACA’nın Türk savaş yönetim sistemleri dışındaki bir mimariye bağlanması nedeniyle yakından izlenecek. Malezya ile Naval Group’un teknik arayüzler üzerinde uzlaşıp uzlaşamayacağı, füzenin SETIS’e tam entegre edilmesini ya da bağımsız konsolla kullanılmasını belirleyecek.

Şimdi gözler satın alma sözleşmesinin kapsamına, ilk teslimat tarihine ve Maharaja Lela üzerinde yürütülecek liman ile deniz kabul testlerinin takvimine çevrildi.