Etiyopya 12 Su-35'i teslim aldı, sırada S-400 var

Etiyopya 12 Su-35'i teslim aldı, sırada S-400 var

Etiyopya, Rusya ile yürüttüğü askeri tedarik programı kapsamında 12 Su-35 savaş uçağını teslim aldı. Başbakan Abiy Ahmed, uçakların belirlenen takvimden yaklaşık bir yıl önce ülkeye ulaştığını açıkladı. Teslimatın yapıldığı hava üssü ile uçuş güzergâhı ise paylaşılmadı. Takvimin öne çekilmesi, kabul testleriyle pilot ve yer personeli eğitimlerinin planlamasını da doğrudan etkiliyor.

Abiy Ahmed duyuruyu, güvenlik ve ekonomik iş birliğinin ele alındığı iki günlük Rusya-Afrika Zirvesi için bulunduğu Moskova'da yaptı. Başbakan, platformları “ilk 12 Su-35” olarak tanımladı ancak siparişin toplam büyüklüğüne ilişkin sayı vermedi. Air Force Technology'nin aktardığı açıklamaya göre sözleşme, Rus hükümetiyle birkaç yıl önce imzalandı.

Su-35, Etiyopya'nın savaş uçağı kapasitesini genişletecek

Birleşik Uçak Şirketi bünyesindeki Sukhoi tarafından geliştirilen Su-35, Rusya'nın “4++ nesil” olarak sınıflandırdığı çift motorlu, tek koltuklu bir savaş uçağı. Hava üstünlüğü görevleri için tasarlanan platform, kara hedeflerine karşı taarruzlarda da kullanılabiliyor. Geniş mühimmat seçenekleri, uzun menzilli radarı ve yüksek manevra kabiliyeti uçağın öne çıkan özellikleri arasında.

BBC'nin aktardığı teknik bilgilere göre Su-35'ler, yaklaşan seyir füzelerini 200 kilometreye varan mesafelerde tespit ve angaje edebiliyor. Ancak menzil; radar modu, hedefin irtifası ve radar kesit alanı ile kullanılan mühimmata göre değişiyor. Dolayısıyla 200 kilometrelik değer, her operasyon şartında geçerli sabit bir angajman menzili olarak görülmemeli.

Etiyopya Hava Kuvvetleri uzun süredir Rus tasarımı Su-27 ailesini kullanıyor.

Su-35'in aynı tasarım çizgisinden gelmesi; pilotların yeni uçağa geçişinde, yer personelinin eğitiminde ve bazı bakım süreçlerinde kolaylık sağlayabilir. Buna karşılık yeni radarın, motorların, elektronik harp paketinin ve silah sistemlerinin işletilebilmesi için ayrı bir eğitim ve lojistik altyapı gerekecek. Uçağın gerçek operasyonel değeri de bu altyapının ne ölçüde sürdürülebildiğine bağlı olacak.

Dört S-400 bataryası için teslimat bekleniyor

Abiy Ahmed, savaş uçaklarının ardından Rusya'dan dört S-400 hava savunma bataryası alınacağını da açıkladı. Teslimat tarihi, bataryaların yapılandırması ve pakette yer alacak füze tipleri belirtilmedi. Bu ayrıntılar, sistemin Etiyopya'ya sağlayacağı fiilî kapsama alanını değerlendirebilmek açısından belirleyici.

Almaz-Antey tarafından geliştirilen S-400, S-300 ailesi temel alınarak oluşturulan uzun menzilli bir hava ve füze savunma sistemi. Hedef kümesinde uçaklar, insansız hava araçları, seyir füzeleri ve belirli sınıflardaki balistik füzeler bulunuyor. Kaynakta sistem için azami 400 kilometre menzil ve 30 kilometre irtifa değerleri veriliyor.

Bu rakamlar, S-400 ailesinde kullanılabilen farklı füze tiplerinin üst sınırlarını ifade ediyor. Radar ufku, arazi yapısı, hedefin uçuş profili ve bataryaların konuşlandırıldığı noktalar etkili menzili doğrudan değiştiriyor. Etiyopya'nın dağlık coğrafyasında radarların yer seçimi ile birbirine bağlı bir erken ihbar ağının kurulması, bataryaların performansında kritik rol oynayacak. Bu nedenle konuşlanma planı, yalnızca teknik değil, aynı zamanda operasyonel bir tercih niteliğinde.

Tedarik, bölgesel hava gücü dengesine yansıyabilir

Başbakan Abiy Ahmed, Su-35 teslimatıyla Etiyopya'nın Sahra Altı Afrika'da hava gücü bakımından öne çıktığını savundu. Bölgede Angola ve Uganda gibi ülkeler Su-30 ailesinin farklı sürümlerini kullanıyor; Su-35 ise daha yeni radar, aviyonik ve motor teknolojilerine dayanıyor.

Yine de hava gücü yalnızca uçak sayısı ya da platform modeliyle ölçülmüyor. Pilot eğitimi, mühimmat stoku, uçakların göreve hazır tutulma oranı ve komuta-kontrol altyapısı en az platformun teknik özellikleri kadar belirleyici.

Teslimat, Etiyopya ordusunun ülkenin kuzeyindeki Tigray bölgesinde yeniden yaşanan silahlı çatışmalar ve Amhara'daki ayrı güvenlik sorunu nedeniyle yoğun baskı altında bulunduğu bir döneme denk geldi. Su-35'ler hava savunma ve hassas taarruz görevlerinde kullanılabilecek bir kapasite sunuyor. S-400 bataryaları ise başkent, hava üsleri veya stratejik tesislerin çevresinde daha geniş bir savunma katmanı oluşturabilir.

Abiy Ahmed'e göre iki sistemin tedariki, ülkenin egemenliğini ve ulusal güvenlik kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor. Ancak Su-35 ve S-400 gibi gelişmiş Rus sistemlerinin uzun süre hizmette tutulabilmesi, yedek parça akışına ve teknik desteğin devamına bağlı. Moskova'nın süren savaş nedeniyle kendi kuvvetlerinin ihtiyaçlarına öncelik vermesi, Etiyopya'ya yönelik destek ve bakım takviminin yakından izlenmesini gerektiriyor.

Türkiye'nin programları farklı katmanlara odaklanıyor

Etiyopya'nın son yıllarda Türk savunma sanayisiyle de temas kurduğu ve Türk yapımı Bayraktar TB2 silahlı insansız hava araçlarını kullandığı uluslararası kaynaklara yansımıştı. Ancak TB2, Su-35 ve S-400 aynı görev alanında yer almıyor. İnsansız hava araçları keşif ve taktik taarruza, Su-35 hava üstünlüğüne, S-400 ise geniş alan hava savunmasına odaklanıyor.

Türkiye, 2019'da Rusya'dan S-400 teslimatına başlamış; aynı dönemde yerli uzun menzilli hava savunma ihtiyacı için SİPER programını sürdürmüştü. ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen SİPER'in, katmanlı hava savunma mimarisinin uzun menzil bölümünü oluşturması hedefleniyor. Etiyopya'nın açıkladığı paket ise savaş uçağı ile stratejik hava savunma sisteminin aynı tedarik ilişkisi içinde alınması bakımından farklılaşıyor.

Şimdi gözler Su-35'lerin hangi üslerde göreve başlayacağına çevrildi. Mühimmat paketinin kapsamı, pilot eğitimlerinin tamamlanma takvimi ve uçakların operasyonel duruma geçişi yakından izlenecek. S-400 cephesinde ise teslimat tarihi, füze seçimi ve bataryaların faal hâle gelip gelmediği belirleyici olacak.