Üç donanma Dugong 2026’da mayın harbi kabiliyetlerini sınadı

Üç donanma Dugong 2026’da mayın harbi kabiliyetlerini sınadı

Avustralya Kraliyet Donanması, ABD ve Yeni Zelanda deniz kuvvetlerinin katılımıyla Jervis Bay bölgesinde düzenlenen Dugong 2026 Tatbikatı’nı tamamladı. Faaliyet; mayın harbi, sualtı arama, temizleme dalgıçlığı ve deniz tabanı görevlerinde üç ülke arasındaki birlikte çalışabilirliği geliştirmeye odaklandı.

Avustralya Savunma Bakanlığının açıklamasına göre tatbikatta 350’den fazla temizleme dalgıcı, uzman ve görevli yer aldı. Kıyı suları ile deniz tabanında yürütülen senaryolarda askerî coğrafi veri üretimi, deniz patlayıcılarının imhası ve otonom sualtı aracı operasyonları sınandı. Farklı uzmanlıkların aynı görev planında buluşturulması, sahadaki koordinasyon kadar komuta ve veri paylaşım usullerini de test etti.

HMAS Yarra ve sekiz otonom araç görev aldı

Avustralya Kraliyet Donanmasının yönettiği tatbikatın deniz unsurları arasında Huon sınıfı mayın avlama gemisi HMAS Yarra da vardı.

Yeni Zelanda Kraliyet Donanmasına bağlı HMNZS Matataua birliği ise dalış, hidrografik inceleme ve deniz tabanı faaliyetlerinde görev yapan personeliyle çalışmalara katıldı. Mayın ve mayına karşı tedbir görevleri için donatılmış sekiz otonom sualtı aracı da senaryolarda kullanıldı. Araçlar, dalgıçlar veya insanlı gemiler bölgeye sevk edilmeden önce şüpheli sahaları taradı; deniz tabanındaki nesnelerin belirlenmesi ve görev planlaması için veri topladı. Sistemlerin model ve üretici bilgileri açıklanmadı.

Otonom sistemler, özellikle kıyıya yakın ve taban yapısı karmaşık sularda personelin maruz kaldığı riski azaltıyor. Aynı zamanda geniş alanların insanlı platformlardan önce incelenmesine imkân veriyor. Ne var ki sensör görüntülerinin sınıflandırılması, şüpheli cismin teşhisi ve etkisiz hâle getirilmesi aşamalarında dalgıç ekipleri ile insanlı unsurlar arasındaki koordinasyon hâlâ belirleyici.

Deniz tabanı görevlerinde ortak çalışma usulleri denendi

Tatbikat Direktörü Yüzbaşı Scott Craig, Dugong 2026’nın personel, teknoloji ve görev kabiliyetlerini ortak bir yapı içinde bir araya getirdiğini belirtti. Craig’e göre mevcut mayın harbi ve temizleme dalgıçlığı yöntemlerinin gelişmekte olan teknolojilerle aynı senaryoda kullanılması, donanmaların güncel ve gelecekteki deniz tehditlerine hazırlığını destekledi.

HMAS Yarra Komutanı Yarbay Andy Penfold da Avustralya, Yeni Zelanda ve ABD’den denizciler, dalgıçlar ve uzman operatörlerin zorlu koşullarda birlikte çalışmasına dikkat çekti. Penfold, bu tür faaliyetlerde kurulan ilişkilerin kuvvetler arasındaki güveni ve karşılıklı anlayışı geliştirdiğini, ihtiyaç hâlinde ortak harekât yürütülmesini kolaylaştırdığını söyledi.

Dugong 2026’nın kapsamı klasik mayın arama ve imha eğitimiyle sınırlı tutulmadı. Askerî coğrafi çalışmalar ile deniz tabanı görevleri de programa alındı. Böylece kritik sualtı altyapısının bulunduğu bölgelerde haritalama, nesne tespiti ve patlayıcı tehdidinin değerlendirilmesi gibi bağlantılı görevler tek bir harekât resmi içinde ele alındı. Bu yaklaşım, deniz tabanına ilişkin verinin artık yalnızca hidrografik bir ihtiyaç değil, doğrudan harekât planlamasının parçası olduğunu gösteriyor.

Dugong 2026, AUKUS’tan farklı bir çerçevede yürütüldü

Avustralya ile ABD, AUKUS savunma ortaklığında yer alırken Yeni Zelanda bu yapının üyesi değil. Dolayısıyla Dugong 2026, nükleer denizaltı tedariki ve ileri teknoloji paylaşımına dayanan AUKUS programından çok, üç ülkenin uzun süredir devam eden operasyonel iş birliğinin mayın harbi sahasındaki uygulaması olarak öne çıktı. Bu ayrım, tatbikatın siyasi çerçevesinden ziyade sahadaki ortak usullere odaklandığını ortaya koyuyor.

Deniz mayınları, görece düşük maliyetle liman girişlerini, deniz ulaştırma hatlarını ve amfibi harekât bölgelerini sınırlandırabildiği için güncelliğini koruyan bir tehdit. Otonom araçların tarama görevine alınması, mayın avlama gemilerinin iş yükünü azaltırken geniş sahaların daha kısa sürede incelenmesini sağlayabiliyor.

Asıl sınama ise farklı ülkelerin sensör verilerini, komuta usullerini ve patlayıcı imha ekiplerini ortak prosedürlerle kullanabilmesinde yatıyor. Bu durum, yeni sistemlerin envantere alınması kadar eğitim ve standardizasyon takvimini de etkiliyor.

Türkiye’nin mayın karşı tedbir faaliyetleriyle benzerlik taşıyor

Dugong 2026’nın görev alanı, Türk Deniz Kuvvetlerinin Engin ve Aydın sınıfı mayın avlama gemileriyle yürüttüğü faaliyetlerle bazı ortak noktalar taşıyor. Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen Nusret tatbikatlarında da mayın arama, teşhis, etkisiz hâle getirme ve dalgıçlık görevleri farklı ülkelerin deniz unsurlarıyla birlikte icra ediliyor.

Türkiye, Bulgaristan ve Romanya tarafından Karadeniz’de kurulan Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu ise Dugong’dan farklı olarak gerçek sürüklenen mayın tehdidine karşı oluşturulmuş operasyonel bir mekanizma niteliğinde. Dugong 2026 eğitim, teknoloji entegrasyonu ve ortak usullerin denenmesine ağırlık verirken Karadeniz’deki yapı, emniyetli deniz trafiğini desteklemek amacıyla devriye ve mayın karşı tedbir görevleri yürütüyor.

Tatbikat, Avustralya Kraliyet Donanmasının temizleme dalgıçlığı kabiliyetinin 1951’de kurulmasının 75’inci yılına da denk geldi.

Bundan sonraki süreçte sekiz otonom aracın performansı, elde edilen verilerin üç donanma arasında ne ölçüde paylaşılabildiği ve benzer sistemlerin gelecekteki Dugong faaliyetlerinde daha geniş görevler üstlenip üstlenmeyeceği izlenecek.