Rus askeri havacılığı beş haftada yaklaşık 13 uçak kaybetti

Rus askeri havacılığı beş haftada yaklaşık 13 uçak kaybetti

Rus askeri havacılığının yaklaşık beş haftada, saldırılar ve uçuş kazaları nedeniyle 13 civarında uçak kaybettiği öne sürüldü. Defence Blog’un aktardığı Ukrayna kaynaklı açık veriler, hava üslerine düzenlenen füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla muharebe dışı olayları aynı bilançoda topluyor.

Paylaşılan bilgilere göre kayıpların en az yedisini Su-34 avcı-bombardıman uçakları oluşturuyor. Bu uçakların Ukrayna füzeleri ve insansız hava araçları tarafından yerde imha edildiği iddia ediliyor. Listede bir Tu-95MS stratejik bombardıman uçağı, iki Su-30SM çok rollü savaş uçağı ve bir Su-57 de yer alıyor. Ancak rakamlar henüz bağımsız kaynaklarca bütünüyle doğrulanmış değil.

Su-34 kayıplarında üs saldırıları öne çıktı

Su-34, Rusya’nın Ukrayna’daki hava harekâtında yoğun kullandığı platformlardan biri. Cephe hattının gerisindeki hedeflere güdümlü mühimmat taşıyan uçaklar, Rus birliklerine yakın hava desteği görevlerinde de kullanılıyor.

Bu operasyonel rol, Su-34’lerin konuşlandırıldığı üsleri Ukrayna’nın uzun menzilli saldırı planlamasında öncelikli hedefler arasına sokuyor. Açık kaynak değerlendirmesine göre en az yedi Su-34 havada değil, park alanlarında vuruldu. İddianın doğrulanması, yalnızca uçak kaybına değil, Rus hava üslerinin korunmasındaki zafiyetlere de işaret edecek. Bu tablo, filonun daha uzak meydanlara dağıtılmasını ve dolayısıyla görev planlamasının yeniden düzenlenmesini gerektirebilir.

Koruganların yetersiz kalması, uçakların açık alanda bekletilmesi ve üs çevresinde insansız hava araçlarına karşı kesintisiz savunma kurulamaması riski büyütüyor.

Yine de açık kaynak görüntülerinden bir uçağın tamamen imha edildiğini kesin olarak belirlemek her zaman mümkün değil. Gövdedeki ağır hasarın bakım tesislerinde giderilip giderilemeyeceği, görüntülenen platformun faal bir uçak mı yoksa yanıltma amacıyla kullanılan bir maket mi olduğu çoğu zaman ilk bakışta anlaşılamıyor. Bu nedenle yedi Su-34’e ilişkin sayı, bağımsız görüntü ve seri numarası doğrulaması yapılıncaya kadar Ukrayna tarafının iddiası olarak değerlendirilmeli.

Kaza bilançosunda Tu-95MS ve Su-30SM de var

Yaklaşık beş haftalık bilançoya muharebe dışı olaylar da dahil edildi. Aktarılan verilere göre bir Tu-95MS stratejik bombardıman uçağı ile iki Su-30SM savaş uçağı kazalarda kaybedildi. Kaynak metinde olayların nedenleri ya da uçakların kaza sırasındaki görev durumları hakkında ayrıntılı teknik bilgi bulunmuyor.

Tu-95MS, Rusya’nın uzun menzilli, havadan fırlatılan seyir füzelerini taşıyan başlıca stratejik platformlarından biri. Eski bir tasarıma dayanmasına karşın modernize edilen bu uçaklar, Ukrayna’ya yönelik geniş kapsamlı füze saldırılarında kullanılmayı sürdürüyor. Bu sınıftaki her kayıp; uçak sayısının yanı sıra eğitimli mürettebat, bakım kapasitesi ve uzun menzilli görev planlaması üzerinde de baskı yaratıyor.

Su-30SM ise hava üstünlüğü, önleme ve taarruz görevlerinde kullanılabilen iki kişilik, çok rollü bir savaş uçağı. İki uçağın kısa süre içinde kazaya karıştığı iddiası operasyon temposu, bakım düzeni ve pilot eğitimine ilişkin soruları artırdı. Buna karşın kazaların ortak bir teknik sorundan kaynaklandığını gösteren doğrulanmış bir veri yok. Dolayısıyla iki olay arasında doğrudan bağ kurmak için henüz erken.

Su-57’nin motor çalıştırılırken yandığı öne sürüldü

Listedeki en dikkat çekici platform Su-57 oldu.

Habere göre Rusya’nın düşük görünürlük özellikli savaş uçağı, motor çalıştırma işlemi sırasında çıkan yangında kullanılamaz hale geldi. Olayın yeri, uçağın seri numarası ve hasarın kapsamı konusunda resmi bir açıklama paylaşılmadı.

Su-57’nin üretim adedi, Su-34 ve Su-30 ailesine göre daha sınırlı. Bu nedenle iddianın doğrulanması halinde tek bir uçak kaybı dahi filonun kullanılabilirliği ve teslimat takvimi üzerinde oransal olarak daha fazla baskı oluşturabilir. Motor çalıştırma sırasında çıkan bir yangının kaynağını belirlemek için yer ekipmanı, bakım prosedürleri, yakıt sistemi ve olası teknik arızaların ayrı ayrı incelenmesi gerekiyor.

Rus makamlarının, listedeki olayların tamamını tek bir açıklamayla doğruladığına ilişkin bilgi bulunmuyor. Ukrayna merkezli açık kaynak projeleri kayıp listelerini uydu görüntüleri, sosyal medya kayıtları ve yerel paylaşımları bir araya getirerek hazırlıyor. Bu çalışmalar savaş alanının izlenmesine katkı sağlasa da aynı uçağın iki kez sayılması veya ağır hasarlı bir platformun imha edilmiş kabul edilmesi gibi riskler taşıyor.

Üs savunması ve dağıtık konuşlanma yeniden gündemde

Kayıpların yaklaşık 13 uçağa ulaşması, Rusya’nın toplam hava gücünü tek başına belirleyecek ölçekte görülmeyebilir. Ancak yedi Su-34’ün yerde vurulduğu iddiası doğruysa, Ukrayna’nın hava üslerine karşı geliştirdiği uzun menzilli saldırı kapasitesinin sahada somut sonuç ürettiği söylenebilir.

Uçakların cepheden daha uzaktaki meydanlara çekilmesi, korunma ihtimalini artırırken görev süresini ve yakıt ihtiyacını da yükseltebilir. Bu, günlük sorti planlamasını ve mühimmat döngüsünü doğrudan etkileyen bir tercih.

Gelişmeler, Türkiye dahil birçok ülkenin üzerinde çalıştığı dağıtık konuşlanma, sertleştirilmiş uçak koruganları, üs çevresi hava savunması ve pist onarımı başlıklarıyla doğrudan bağlantılı. Türk Hava Kuvvetleri açısından savaş uçaklarının yanı sıra tanker ve havadan ihbar kontrol platformlarının yerde korunması da temel planlama konuları arasında bulunuyor. Katmanlı hava savunma mimarisinin, küçük insansız hava araçlarına karşı maliyeti daha düşük önleme araçlarıyla desteklenmesi ihtiyacı giderek daha görünür hale geliyor.

Uçakların seri numaraları, yeni uydu görüntüleri ve Rus makamlarının olası açıklamaları, kayıp sayısının doğrulanmasında belirleyici olacak. Özellikle Su-57’deki yangının boyutu ile Su-34’lerin kaçının tamamen imha edildiği yakından izlenecek.