Rusya, Ukrayna'nın karıştırmasına karşı drone antenlerini büyütüyor

Rusya, Ukrayna’nın karıştırmasına karşı drone antenlerini büyütüyor

Rusya, Ukrayna’nın elektronik harp tedbirlerini aşmak için insansız hava araçlarında kullanılan uydu seyrüsefer antenlerini büyütüyor. Ukraynalı yetkililere göre daha fazla alıcı eleman taşıyan yeni Kometa modülleri, yoğun karıştırma altında uydu sinyallerinin korunmasını kolaylaştırıyor.

VNIIR-Progress tarafından üretilen Kometa ailesi yalnızca Geran saldırı dronlarında kullanılmıyor. Ukrayna askeri istihbarat teşkilatı HUR’un hazırladığı Rus silah sistemleri veri tabanında bu modüllerin süzülme bombası kitlerinde, İskander-M ve Kinzhal füzelerinde, ayrıca yeni Filin seyir füzesinde tespit edildiği belirtiliyor. Kometa’nın farklı mühimmat sınıflarına yayılması, elektronik harbe dayanıklı seyrüsefer arayışının tek bir platformla sınırlı kalmadığını gösteriyor.

20 elemanlı Kometa için seri üretim hazırlığı

Kometa, uydu seyrüsefer sinyallerini almak üzere yan yana yerleştirilmiş küçük yama antenlerden oluşan bir dizi kullanıyor. Sistemin elektronik harbe karşı dayanıklılığı ise dizideki eleman sayısına, bu elemanların yerleşimine ve işlemcinin gerçek uydu sinyalini parazitten ayırmak için kullandığı algoritmaya bağlı.

HUR’un 19 Ekim tarihli açıklamasına göre Rusya, 16 elemanlı Kometa antenlerini hâlihazırda geniş ölçekte kullanıyor. Rus savunma şirketleri bir yandan da 20 elemanlı dizilerin seri üretimine hazırlanıyor. Eleman sayısındaki artış, karıştırma sinyalinin geldiği yönün daha hassas belirlenmesine ve o yöndeki parazitin bastırılmasına imkân tanıyor. Bu, sahadaki karşı tedbirlerin yenilenme takvimini de doğrudan etkiliyor.

Daha gelişmiş bir yapı sahada şimdiden görüldü.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin savunma teknolojileri danışmanları arasında yer alan elektronik harp uzmanı Serhii Beskrestnov, “Flash” çağrı adıyla yaptığı paylaşımda 32 elemanlı anten taşıyan Shahed tipi araçların Kiev’e yönelik saldırılarda kullanıldığını bildirdi. Beskrestnov’a göre diziye eklenen her eleman, antenin daha fazla elektronik harp kaynağını ayırt etmesine ve bunların etkisini azaltmasına yardımcı oluyor.

Elektronik harp kalkanının maliyet avantajı daralıyor

Ukrayna’nın cephe hattında ve şehir savunmasında kullandığı elektronik harp sistemleri, Rus saldırı dronlarına karşı en yaygın ve görece düşük maliyetli savunma katmanlarından birini oluşturuyor. Ancak Kometa’nın daha dayanıklı sürümleri bu kalkanı aştığında, geride kalan hedeflerin önleyici dronlar, savaş uçakları ya da hava savunma füzeleriyle vurulması gerekiyor.

Bu tablo savunma maliyetini yükseltirken üretim kapasitesinin öne çıktığı bir rekabeti de Rusya lehine besliyor. Beskrestnov, Rus tarafının mevcut antene yeni alıcı elemanlar eklemesinin, Ukrayna’nın aynı bölgeye yeni elektronik harp istasyonları kurmasından daha kolay olduğu görüşünde. Mesele yalnızca teknik performans değil; karşı tedbirlerin ne kadar hızlı ve hangi maliyetle sahaya yayılabileceği de belirleyici.

HUR, Rus savunma şirketlerinin bu yıl farklı yapılandırmalarda 100 binden fazla Kometa modülü sipariş ettiğini bildirdi. Modüllerin seyir ve balistik füzeler, vurucu dronlar ve güdümlü bombalar için talep edilmesi, uydu seyrüsefer dayanıklılığının geniş bir mühimmat ailesine yayıldığına işaret ediyor.

32 elemanlı anten, karşı tedbir için ipucu verdi

Ukrayna’nın Night Watch birliğinde “Alkhimik” çağrı adını kullanan komutan, düşen bir Shahed’den çıkarıldıktan sonra ikincil piyasada satışa sunulan 32 elemanlı anteni temmuz ayında satın aldı. Komutanın Militarnyi’ye verdiği bilgiye göre yapılan inceleme, sistemin bütünüyle yeni bir mimariye dayanmadığını ortaya koydu. Anten, farklı uydu seyrüsefer bantlarını kapsayan iki ayrı 16 elemanlı dizinin birleştirilmesiyle oluşturulmuştu.

Bu yapı, Ukrayna tarafına antenin nasıl etkisizleştirilebileceği konusunda da ipucu verdi. Alkhimik, L1 bandında çalışan bir sistem ile L2 ve L5 bantlarını kapsayan ikinci bir karıştırıcının birlikte kullanılması hâlinde 32 elemanlı antene karşı koyabileceklerini söyledi. Birden fazla bandın eş zamanlı baskılanması, drone üzerindeki alıcının alternatif sinyale geçme imkânını daraltmayı amaçlıyor.

Bir diğer seçenek, sinyali tamamen kesmek yerine araca sahte konum bilgisi göndermek.

Fly Group Ukraine Geliştirme Direktörü Anatoliy Khrapchynskyi’nin eylül ayında Reuters’a anlattığı yöntemde, ağa bağlı birden fazla cihaz drone’a yanıltıcı koordinatlar iletiyor. Hedefe ilerlediğini sanan araç, otopilotun komutlarıyla rotasını kademeli olarak değiştiriyor ve şehirlerden daha güvenli bölgelere yöneliyor. Böylece savunma, yalnızca sinyali bastırmaya değil, aracın seyrüsefer kararını yanıltmaya da dayanıyor.

Türkiye açısından katmanlı savunma ihtiyacı

Kometa çevresindeki teknik mücadele, uydu güdümlü mühimmatlara karşı yalnızca yüksek güçlü bir karıştırıcı konuşlandırmanın yeterli olmayabileceğini gösteriyor. Anten dizileri, çoklu frekans desteği ve sinyal işleme yazılımları geliştikçe savunma tarafının da karıştırma, aldatma, fiziksel önleme ve sensör ağlarını birlikte işletmesi gerekiyor.

Türkiye’de ASELSAN’ın İHTAR sistemi; drone tespiti, elektronik karıştırma ve fiziksel önleme bileşenlerini aynı mimaride buluşturan çözümler arasında yer alıyor. KORAL ise daha geniş görev kapsamına sahip bir elektronik harp sistemi. Bu nedenle Kometa tehdidinin doğrudan karşılığı sayılmasa da yönlü karıştırma, sinyal analizi ve ağ destekli elektronik taarruz bakımından benzer teknoloji alanlarıyla bağlantılı.

Rusya’nın 20 elemanlı dizileri hangi hızla seri üretime geçireceği ve 32 elemanlı yapıların Geran filosunda ne ölçüde yaygınlaşacağı yakından izlenecek. Ukrayna cephesinde ise çok bantlı karıştırıcılar ile sahte koordinat üreten ağların cephe hattına ve şehir savunmasına ne kadar hızlı dağıtılabildiği, teknik yarışın sonraki safhasını belirleyecek.