ABD Hava Kuvvetleri Ukrayna için yeni seyir füzesi arıyor

ABD Hava Kuvvetleri Ukrayna için yeni seyir füzesi arıyor

ABD Hava Kuvvetleri, Ukrayna’nın kullanımına sunulması planlanan yeni bir havadan atılan seyir füzesi için savunma sanayisinin kapasitesini araştırıyor. Yayımlanan bilgi talebi, Extended Range Attack Munition (ERAM) adı verilen mühimmatın kısa sürede yüksek adetlerde üretilebilecek, görece düşük maliyetli bir uzak menzilli taarruz silahı olarak şekillendirildiğini gösteriyor.

Potansiyel yüklenicilerden yalnızca teknik bir füze tasarımı sunmaları beklenmiyor. Hızlı üretim ve teslimat planı da isteniyor. Şirketlerin yanıt vermesi için son tarih 19 Kasım olarak belirlenirken üretim altyapısı, tedarik zinciri ve seri imalat kapasitesine ilişkin ayrıntıların da dosyada yer alması gerekiyor.

ERAM için menzil ve hassasiyet şartları belirlendi

ABD Hava Kuvvetlerinin tarifine göre ERAM, 500 libre sınıfında olacak ve uçaktan bırakıldıktan sonra kendi seyir profiliyle hedefe ilerleyecek. Mühimmatın 250 deniz milinin üzerinde menzile ulaşması ve Mach 0,6’dan daha yüksek hız yapması isteniyor. Bu değerler, ERAM’ı cephe hattının gerisindeki sabit hedeflere karşı kullanılabilecek bir stand-off silahı konumuna yerleştiriyor.

Hassasiyet şartı sert. ERAM’ın, GPS sinyalinin bozulduğu veya elektronik karıştırmanın etkili olduğu koşullarda dahi hedefin 10 metre yakınına isabet etmesi talep ediliyor. Böyle bir kabiliyet; uydu seyrüseferinin yanında ataletsel navigasyonu, karıştırmaya dayanıklı elektronik bileşenleri ve muhtemelen terminal safhada devreye giren ek bir güdüm çözümünü gerektirecek.

Şartnameye göre savaş başlığı, patlama ve parça tesirinin yanı sıra çarpma anında sınırlı bir delme etkisi de gösterecek. Bu özellik, füzenin yalnızca açık alandaki tesislere değil, belirli ölçüde korunmuş komuta noktaları, üretim yapıları veya mühimmat depoları gibi sabit hedeflere karşı da kullanılabileceğine işaret ediyor. Hava Kuvvetleri ERAM’ı, yüksek değerli sabit hedeflere hassas taarruz imkânı sağlarken cepheye uygun maliyetli mühimmat hacmi kazandıracak yeni nesil bir seyir füzesi olarak tanımlıyor.

İlk teslimatlar için üç aylık takvim

Programın en dikkat çekici tarafı, son derece sıkışık üretim takvimi. Bilgi talebine göre seçilecek şirketin, sözleşmenin imzalanmasından en geç üç ay sonra ilk füzeleri teslim etmeye başlaması gerekiyor. Toplam 1.000’den fazla ERAM’ın teslimatının ise 15 ay içinde tamamlanması hedefleniyor. Bu tempo, tedarik takvimini doğrudan üretim hattının ne ölçüde hazır olduğuna bağlıyor.

Henüz erken geliştirme safhasındaki bir silah için alışılmış tedarik süreçlerinden çok daha hızlı bir model söz konusu. Pentagon, son yıllarda uzun test ve geliştirme dönemlerine dayanan pahalı programların yanında mevcut alt sistemleri bir araya getiren ve hızla üretime aktarılabilen mühimmatlara yöneliyor.

ERAM da performans kadar maliyetin, üretilebilirliğin ve tedarik zinciri sürekliliğinin belirleyici olduğu bu yaklaşımın örneklerinden biri.

Programın temeli, Ocak 2024’te yayımlanan ilk bilgi talebine dayanıyor. ABD Hava Kuvvetleri aynı yıl, küçük ölçekli savunma şirketleri Zone 5 Technologies ile CoAspire’a ERAM prototipleri geliştirmeleri için sözleşme verdi. Aradan bir buçuk yıldan kısa süre geçtikten sonra, Ocak 2026’da Florida’daki Eglin Hava Kuvvetleri Üssü’nde gerçek savaş başlığıyla bir deneme gerçekleştirildi.

Ukrayna’nın ERAM kullanıp kullanmadığı net değil

ERAM çevresindeki temel sorulardan biri, sistemin daha önce Ukrayna envanterine girip girmediği. Trump yönetimi, Ağustos 2025’te Ukrayna’ya 3.350 ERAM satışını içeren 825 milyon dolarlık paketi duyurmuştu. Ancak teslimatların kapsamı ve takvimi ile mühimmatların operasyonel kullanıma geçip geçmediği konusunda kamuoyuna açık bilgiler sınırlı kaldı.

Ukrayna basını Haziran 2026’da, ERAM’ın AGM-188A Rusty Dagger adıyla anılan bir sürümünün Voronej Yarı İletken Fabrikası’na karşı kullanıldığını ileri sürdü. Söz konusu tesisin Rus füzeleri için parça ürettiği belirtiliyor. İddia, ABD veya Ukrayna makamlarınca ayrıntılı biçimde doğrulanmış değil. Füzenin Ukrayna’ya verilen Amerikan yapımı F-16’lara entegre edilip edilmediği de açıklığa kavuşmadı.

Bu belirsizlik, sistemin teslim edilmiş olmasıyla operasyonel kullanıma hazır hale gelmesi arasındaki farkı daha da kritik kılıyor.

F-16 entegrasyonu teknik olduğu kadar operasyonel bir mesele. Ukrayna, uzun menzilli Rus hava savunma sistemlerinin kapsama alanına girmeden kritik tesisleri vurabilecek mühimmatlara ihtiyaç duyuyor. ERAM; menzil, hassasiyet ve yüksek adetli üretim hedefleri sayesinde Storm Shadow ve SCALP-EG gibi daha pahalı seyir füzelerinin her görevde kullanılması ihtiyacını azaltabilecek tamamlayıcı bir seçenek olabilir.

Ucuz ve yüksek adetli mühimmat arayışı güçleniyor

Programın yalnızca Ukrayna’nın ihtiyacıyla sınırlı kalıp kalmayacağı henüz belli değil. Defense News’un aktardığına göre ilk talep, Ukrayna savaşının başlamasından yaklaşık iki yıl sonra yayımlandı. Daha sonraki İran savaşı sırasında pahalı füze stoklarının azalması ise ABD ordusunun hızla üretilebilen, daha ekonomik taarruz mühimmatlarına duyduğu ihtiyacı görünür hale getirdi.

ERAM’ın yaklaşımı, Türkiye’deki havadan atılan seyir füzesi çalışmalarıyla da bazı yönlerden karşılaştırılabilir. TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen ve Roketsan’ın üretiminde rol aldığı SOM ailesi, uçakları yoğun hava savunma bölgelerinin dışında tutarak sabit hedeflere taarruz etmeyi amaçlıyor. Roketsan’ın daha hafif sınıftaki ÇAKIR seyir füzesi ise farklı platformlardan kullanım ve ölçeklenebilir üretim anlayışıyla öne çıkıyor. Yine de görev profili, boyut ve tedarik modeli bakımından ÇAKIR’ı ERAM’ın doğrudan karşılığı saymak mümkün değil.

19 Kasım’dan sonra hangi şirketlerin üretim kapasitesi sunduğu, Zone 5 Technologies ile CoAspire’ın programdaki konumlarını koruyup korumadığı yakından izlenecek. İlk teslimatların sözleşmeden üç ay sonra başlayabilmesi için test, entegrasyon ve üretim hatlarının büyük ölçüde hazır olması gerekiyor. Ukrayna F-16’larındaki olası kullanım ise programın ulaştığı seviyeyi gösterecek en somut işaret olacak.