Saildrone, Surveyor üretimini Norveç'e taşıyor

Saildrone, Surveyor üretimini Norveç'e taşıyor

ABD merkezli Saildrone, çok amaçlı insansız deniz aracı Surveyor’un Avrupa’daki üretimi için Norveçli Umoe Mandal ile anlaşmaya vardı. İş birliği; Baltık Denizi, Kuzey Denizi ve Arktik bölgesindeki donanma ihtiyaçlarına yerel üretimle karşılık verme planının merkezinde yer alıyor.

Anlaşma, Paris’te düzenlenen Euronaval fuarında şirket yöneticileri tarafından duyuruldu. Umoe Mandal, Norveç’in Kuzey Denizi’ne açılan güney ucundaki tesislerinde Surveyor gövdelerini üretecek. Saildrone ise otonomi yazılımı, seyir sistemleri, elektronik donanım ve gözetleme teknolojilerinden sorumlu olacak. Böylece üretim Avrupa’ya taşınırken platformun kritik görev sistemleri ABD şirketinin kontrolünde kalacak.

İlk Surveyor kalıbı hazırlanmaya başladı

Denizcilik sektörüne yönelik kompozit yapılarda uzmanlaşan Umoe Mandal, İngiliz Kraliyet Donanması için inşa edilen Type 26 fırkateynlerinin direklerini de üretiyor. Şirketin Üst Yöneticisi Tom Fidjeland, Surveyor üretiminin mevcut teknik kabiliyetlerinin dışında olmadığını söyledi. İlk gövde kalıbı için hazırlıklar da başladı.

Norveçli şirket, ana fabrikasının yakınında yalnızca Surveyor programına ayrılacak yeni bir üretim tesisi kurmayı planlıyor. Açıklanan başlangıç kapasitesi ayda en az iki araç. Yerel üretim, Saildrone’un Avrupalı müşterilerine daha kısa bir tedarik zinciri ve kıta içinde üretim seçeneği sunacak; bu tercih teslimat takvimini de doğrudan etkileyebilir.

Saildrone’a göre Norveç’te kurulacak üretim hattı, Avrupa’nın deniz savunma sanayisi altyapısını güçlendirirken bölge ülkelerinin kendi deniz resmi verilerini toplamasına da katkı sağlayacak. Gövdenin Norveç’te, otonom görev yönetimi ile algılama mimarisinin ise ABD’de geliştirilmesi, ortaklığın üretim ve teknoloji sorumluluklarının paylaştırıldığı bir modele dayandığını gösteriyor.

Surveyor 100 güne kadar denizde kalabiliyor

Surveyor, 20 metre uzunluğunda; dizel motor ile rüzgâr enerjisini birlikte kullanan bir insansız deniz aracı. Gövde üzerindeki 13 metre yüksekliğindeki yelken benzeri yapı hem itkiye katkı sağlıyor hem de elektronik sistemleri taşıyor. Üretici, platformun insan müdahalesi olmadan açık denizde 100 güne kadar görev yapabildiğini belirtiyor.

Aracın görevleri arasında deniz trafiğinin izlenmesi, muhtemel hasım unsurlar hakkında veri toplanması ve çevresel koşulların ölçülmesi bulunuyor. Birden fazla Surveyor aynı ağ içinde çalıştırılarak daha geniş bir deniz alanı gözetlenebiliyor.

Uzun süre denizde kalabilmesi, platformu özellikle mürettebatlı gemilerle kesintisiz devriyenin maliyetli olduğu geniş kuzey suları için öne çıkarıyor. Buradaki yaklaşım, tek bir aracın performansından çok birbirine bağlı platformlarla kesintisiz deniz resmi oluşturulmasına dayanıyor.

Saildrone’un ürün ailesinde daha küçük Explorer ve Voyager araçları da yer alıyor. Şirket, silah taşıması planlanan daha büyük Spectre modeli üzerinde de çalışıyor. Spectre henüz geliştirme aşamasında olduğundan Norveç’teki anlaşmanın ilk odağını, istihbarat ve deniz durumsal farkındalığı görevleri için tasarlanan Surveyor oluşturacak.

NORDEFCO yeni siparişlere kapı açabilir

Saildrone Avrupa Genel Müdürü Robert Kleist; Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Norveç ve İsveç’in oluşturduğu NORDEFCO savunma iş birliğini potansiyel sipariş kanallarından biri olarak gösterdi. Bu yapı üzerinden yürütülecek tedarik süreçlerinin, insansız platformlar için ülke bazında görev emirleri veya siparişler doğurması bekleniyor. Saildrone da açılacak yarışmalara katılmayı hedefliyor.

Şirketin bölgede operasyonel tecrübesi var. İsveç Donanması için dört Voyager’ın katıldığı, bir yıl süreli deniz gözetleme görevi ekim ayında açıklanmıştı. Kuzey Denizi ile Baltık Denizi arasındaki geçişi kontrol eden Danimarka da bu araçları 2025’ten beri kullanıyor. Söz konusu sular, Rus savaş gemilerinin Atlantik’e çıkış güzergâhında bulunması nedeniyle yakından izleniyor.

Saildrone, Avrupa merkezini ağustos ayında Kopenhag’da açmış ve kıtadaki üretim ağını genişleteceğini bildirmişti.

Planlanan iş bölümüne göre Surveyor gövdeleri Norveç’te üretilecek, Surveyor kanatları Polonya’da hazırlanacak. Spectre araçlarının inşası ise Hollandalı yat üreticisi Van Der Valk Shipyard’a verilecek. Şirket böylece platform ve alt sistem üretimini Avrupa’daki birkaç imalatçı arasında dağıtan bir tedarik yapısı kuruyor.

Türkiye’deki projelerden farklı bir görev yaklaşımı

Türkiye’de ASELSAN ile Sefine Tersanesi’nin MARLIN’i, Ares Tersanesi ile Meteksan Savunma’nın ULAQ’ı ve Yonca-Onuk ile HAVELSAN’ın SANCAR’ı, insansız su üstü aracı alanındaki başlıca çalışmalar arasında yer alıyor. Bu platformlarda keşif, gözetleme, elektronik harp, denizaltı savunma harbi ve silahlı görevler öne çıkıyor.

Surveyor ise uzun süreli veri toplama ve geniş alan gözetlemeye ağırlık veriyor. Bu nedenle Norveç’te kurulacak model, doğrudan bir muharip bot programından ziyade kalıcı deniz resmi oluşturmayı amaçlayan ağ tabanlı bir yapıyla kıyaslanabilir.

Yeni tesisin inşaat takvimi ve Norveç’te üretilecek ilk Surveyor’un teslim tarihi henüz açıklanmadı. Bundan sonraki süreçte NORDEFCO üzerinden gelebilecek talepler, aylık kapasitenin iki aracın üzerine çıkarılıp çıkarılmayacağı ve platformların Avrupa donanmalarının komuta ağlarına nasıl bağlanacağı izlenecek.