Optics11 fiber optik dinleme teknolojisini donanmalara taşıyor

Optics11 fiber optik dinleme teknolojisini donanmalara taşıyor

Hollanda merkezli Optics11, fiber optik algılama teknolojisini sualtı gözetleme ve tehdit tespitinde kullanmak için çok sayıda ülkenin donanmasıyla görüşüyor. Şirketin Üst Yöneticisi Paul Heiden, hâlihazırda 5 ila 10 donanmanın müşteri konumunda bulunduğunu, temas kurulan ülke sayısının ise onlarca olduğunu açıkladı.

Paris yakınlarında düzenlenen Euronaval fuarında konuşan Heiden’a göre şirket, 2026 boyunca donanmalarla yaklaşık 35 ücretli deneme gerçekleştirecek. Almanya’daki testler farklı yerel ana yükleniciler üzerinden yürütülüyor. İsveç, Birleşik Krallık, Belçika ve Fransa da teknolojiyi deneyen ülkeler arasında. Denemelerin ücretli olması, donanmaların sistemi yalnızca teknik açıdan incelemediğini, muhtemel tedarik süreçleri için de değerlendirdiğini gösteriyor.

Fiberden gönderilen ışık akustik izi yakalıyor

Optics11’in çözümü, optik fiber boyunca gönderilen ışıkta sualtındaki akustik titreşimlerin yol açtığı değişimleri ölçüyor.

Sistem, sabit deniz tabanı gözetleme ağlarında kullanılabildiği gibi denizaltılar veya insansız deniz araçlarınca taşınan çekili sensör dizilerine de uyarlanabiliyor. Şirket, fiber optik yöntemin piezoelektrik algılayıcılara dayalı geleneksel pasif sonar çözümlerine kıyasla daha hassas olduğunu ve daha yüksek çözünürlük sağladığını savunuyor. Heiden’ın paylaştığı verilere göre sistem, bir petrol tankerinin akustik izini 100 kilometre mesafeden algılayabiliyor. Ancak bu sonuca ilişkin bağımsız doğrulama ve test koşulları açıklanmış değil.

Ürün ailesinde deniz tabanına yerleştirilen sabit OptiBarrier ile denizaltı ve insansız platformlara takılabilen OptiArray bulunuyor. Optics11, Hollanda Kraliyet Donanmasının Fransa’dan tedarik edeceği geleceğin Orka sınıfı denizaltıları için de çekili sensör dizisi geliştiriyor. Denizaltı programının ana yükleniciliğini Fransız Naval Group üstleniyor.

Yoğun veri şirketin kendi yazılımıyla işleniyor

Fiber optik sensörlerin yüksek hassasiyeti, belirli bir sualtı hacminden klasik sistemlere göre çok daha yoğun veri üretilmesi anlamına geliyor. Bu nedenle Optics11, veriyi üçüncü taraf sonar yazılımlarına bırakmak yerine kendi uç bilişim altyapısıyla işlemeyi tercih ediyor.

Heiden, mevcut yazılımların şirketin ürettiği veri yoğunluğundan yeterli değeri çıkaramadığını belirtiyor. Yazılım da artık sensörlerle birlikte sunulan çözümün ayrılmaz bir parçası. Şirket bu alanda 10 geliştirici çalıştırıyor; yapay zekâ araçlarının kodlama yükünü azaltması sayesinde daha önce öngörülen 60 ila 80 kişilik yazılım kadrosuna ihtiyaç kalmadığı ifade ediliyor. Kaynakların bunun yerine, denizde sesin yayılımını ve kumlu ya da kayalık tabanların etkisini bilen akustik uzmanlarına yöneltilmesi planlanıyor.

Optics11’in ortakları arasında Saab, Rheinmetall, Fincantieri, Thales ve Exail yer alıyor. Şirket, Birleşik Krallık’ın Atlantic Bastion girişimi kapsamındaki denizaltı savunma gözetleme programını yöneten Ocean Infinity’ye de teknoloji sağlıyor. Bu ilişkiler, sensörlerin tek başına satışından çok mevcut platformlara ve komuta sistemlerine entegrasyona dayanan iş modelini güçlendiriyor. Bu tercih, tedarik ve entegrasyon takvimini de doğrudan etkiliyor.

Teknoloji patent yerine ticari sırlarla korunuyor

Optics11’in temel teknolojisi başlangıçta tıbbi uygulamalar için geliştirildi. Heiden’a göre hücre bölünmesini dahi algılayabilecek hassasiyete ulaşan yöntem, son 7 ila 8 yılda sualtı görevlerine göre yeniden şekillendirildi.

Kritik geliştirmelerin büyük bölümü, teknik ayrıntıların patent belgeleri üzerinden açığa çıkmasını önlemek amacıyla ticari sır olarak korunuyor. Hollanda hükümeti şirkete veri güvenliği konusunda uzman desteği sağlarken gizli projelerde görev alacak çalışanları da güvenlik incelemesinden geçiriyor. Optics11 yönetimi, çalışanların veya ailelerinin baskı ve tehditle karşılaşma ihtimaline karşı şirket içinde aylık değerlendirmeler yapıyor. Teknolojinin çatışma bölgelerinde kullanıldığı belirtilse de görev yerleri ve kullanıcılar açıklanmıyor.

Şirket, müşterilerin tedarik zinciri riskini azaltmak ve savunma harcamalarının yerel ekonomiye dönmesi yönündeki taleplerini karşılamak için ülke bazlı üretim ve entegrasyon modeli izliyor. Her pazarda yerel bir ana yüklenici belirlenerek sensörlerin mevcut sistemlere uyarlanması hedefleniyor. Orta Doğu ve Güneydoğu Asya’da açılması planlanan ofisler ile yeni personel alımları da bu yaklaşımın parçası.

Yeni finansman ve yerel üretim gündemde

Optics11, son 15 ayda öz sermaye yatırımları ve borç finansmanı yoluyla yaklaşık 100 milyon avro kaynak topladı. Bunun 25 milyon avroluk bölümünü Avrupa Yatırım Bankasının sağladığı girişim borcu oluşturuyor. Henüz kâr etmeyen şirket, 2028’de nakit akışını pozitife çevirmeyi ve yeni finansman turunda 1 milyar doların üzerinde değerlemeye ulaşmayı hedefliyor.

Heiden, savunma şirketlerini yatırım portföylerinden dışlayan finans kuruluşları nedeniyle 2024’ün başında kaynak bulmakta zorlandıklarını söyledi. Aynı yılın kasım ayında Baltık Denizi’nde bir geminin sürüklediği çapayla kabloları koparmasının ardından sualtı altyapısının korunmasına yönelik ilginin hızla arttığı ve yatırımcı yaklaşımının değiştiği aktarılıyor. Deniz tabanındaki kabloların güvenliği artık yalnızca ticari değil, askerî planlamanın da başlıklarından biri.

Türkiye’de ASELSAN başta olmak üzere farklı kurumlar; gövde sonarı, çekili sonar, dalgıç tespit sistemi ve sualtı akustiği alanlarında çalışıyor. Ancak Optics11’in pasif fiber optik algılama yöntemi, FERSAH, DÜFAS veya ARAS-2023 gibi çözümlerle doğrudan eş tutulmamalı. Muhtemel ilişki, gelecekte sensör füzyonu ile sabit deniz tabanı gözetleme ağlarında tamamlayıcı kullanım üzerinden kurulabilir.

Önümüzdeki dönemde, 35 denemenin kaçının seri siparişe dönüşeceği ve Orka sınıfı denizaltılar için geliştirilen çekili dizinin nasıl bir performans göstereceği yakından izlenecek. Şirketin yerel üretim stratejisinin Orta Doğu ve Güneydoğu Asya’da hangi ana yükleniciler üzerinden ilerleyeceği de teknolojinin yayılma hızını belirleyecek.