Avrupa birlikleri savaş sonrası Ukrayna görevi için Polonya'da eğitilecek

Avrupa birlikleri savaş sonrası Ukrayna görevi için Polonya'da eğitilecek

Britanya ve Fransa, Ukrayna'daki savaşın sona ermesinin ardından konuşlandırılması planlanan çok uluslu kuvvet için ilk geniş kapsamlı tatbikata hazırlanıyor. KOALICJA 26.2 adı verilen faaliyet, 9-22 Kasım tarihlerinde Polonya, Fransa ve Türkiye'de icra edilecek.

Avrupa öncülüğündeki Gönüllüler Koalisyonu tarafından oluşturulan Ukrayna Çok Uluslu Kuvveti, kısa adıyla MNF-U, ilk kez bu ölçekte sınanacak. Açıklamalara göre tatbikata 11 ülkeden 2 bin 800 asker katılacak; hava, kara ve deniz unsurları birlikte görev yapacak. ABD Silahlı Kuvvetleri ise faaliyette yer almayacak.

Sevk ve lojistik zinciri sınanacak

Britanya Savunma Bakanlığı, tatbikatın savaş sonrasında Ukrayna ordusunun yeniden yapılandırılmasına destek verecek bir kuvvetin nasıl taşınacağını, korunacağını ve ikmal edileceğini test edeceğini bildirdi. Senaryolarda komuta-kontrol düzeni, farklı ülkelere ait birliklerin ortak karargâh altında çalışması ve lojistik hareketlerin kesintisiz sürdürülmesi öne çıkacak. Sahadaki asıl sınav, birlikleri bir araya getirmekten çok bu yapıyı uzun süre işler halde tutmak olacak. Bu durum, muhtemel konuşlanmanın sevk ve tedarik takvimini de doğrudan etkiliyor.

Belçika, Estonya, Fransa, Almanya, Litvanya, Hollanda, İspanya, İsveç, Türkiye ve Britanya faaliyete katkı sağlayacak. Ev sahibi Polonya da yabancı kuvvetlere ek olarak yaklaşık 2 bin asker görevlendirecek.

Varşova yönetimi, savaş sonrasında MNF-U personelinin Ukrayna'ya geçişini yönetmeyi planlıyor. Ancak Polonya, kendi askerlerini Ukrayna topraklarına göndermeyeceğini özellikle vurguluyor.

Britanya, “Desert Rats” adıyla bilinen 7'nci Hafif Mekanize Tugay personelinin de aralarında bulunduğu 300 askerle tatbikata katılacak. Birlikler, askeri konvoyların intikali, malzeme akışı ve kuvvetin ileri bölgelere ulaştırılması üzerinde çalışacak.

Fransa ise yüzlerce personel gönderecek. Fransa Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Jacques de Montgros'nun parlamentoya verdiği bilgiye göre katılımcılar arasında yaklaşık 50 temas dronuyla donatılmış bir birlik de yer alacak. Bu unsur, Romanya'da konuşlandırılan benzer yapının ardından Fransa'nın kurduğu ikinci birlik olacak.

MNF-U ateşkesi gözlemlemeyecek

Planlanan çok uluslu kuvvetin görevi, klasik anlamda barışı korumak ya da ateşkes hattını denetlemek olmayacak. MNF-U'nun NATO komutası altında faaliyet göstermesi de öngörülmüyor. Kuvvet, ancak ateşkes sağlandıktan ve Kyiv yönetimi resmen talepte bulunduktan sonra Ukrayna'ya girecek.

Fransa'nın eski Kyiv Büyükelçisi Gaël Veyssière'nin daha önce yaptığı değerlendirmeye göre ateşkesin izlenmesi, MNF-U'ya verilecek görevden ayrı tutuluyor. Kuvvetin temel amacı; Ukrayna ordusunun eğitim, teşkilatlanma ve savunma kapasitesini güçlendirmek.

Muhtemel görevler arasında kritik altyapının güvenliği, Ukraynalı askerlerin eğitimi, hava sahasının korunmasına destek verilmesi ve Karadeniz'deki mayınların temizlenmesi bulunuyor. Bunlar, Ukrayna'ya sunulması planlanan daha geniş güvenlik garantileri paketinin askeri ayağını oluşturacak.

Britanya Savunma Bakanlığı, hazırlıkların varsayımsal bir planla sınırlı olmadığını, çatışmalar durduğunda harekete geçebilecek gerçek bir kuvvet üzerinde çalışıldığını belirtiyor. MNF-U Komutanı Britanyalı Korgeneral Tom Bateman da tatbikatın kuvvetin konuşlandırılabilirliğini ve farklı ülke unsurlarının birlikte çalışma seviyesini göstereceğini kaydetti.

Türkiye deniz görevini İstanbul'dan yürütecek

Türkiye, KOALICJA 26.2 kapsamında Polonya'ya asker göndermeyecek. Bunun yerine MNF-U'nun deniz unsurunu İstanbul'da faaliyete geçirecek ve ticari gemilerin Ukrayna limanlarına güvenli dönüşünü destekleyecek mayın temizleme düzenini sınayacak.

İstanbul merkezli çalışma, Türkiye'nin Karadeniz'deki mayın tehdidine karşı yürüttüğü mevcut faaliyetlerle aynı güvenlik sorununa odaklanıyor. Türkiye, Romanya ve Bulgaristan'ın oluşturduğu Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu da sürüklenen deniz mayınlarının tespiti ve etkisiz hale getirilmesi amacıyla görev yapıyor. Ancak MNF-U deniz unsurunun savaş sonrasında Ukrayna limanlarına erişimi sağlamaya dönük hedefi, bu bölgesel girişimden farklı bir görev çerçevesine sahip.

Deniz boyutunun İstanbul'da kurulması, Türkiye'nin Karadeniz'e kıyıdaş bir NATO üyesi olarak sahip olduğu altyapıyı ve mayın harbi tecrübesini öne çıkarıyor. Görevin ayrıntıları belirlenirken Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki geçiş rejimi ile Karadeniz'deki güvenlik dengesi de hesaba katılacak. Bu nedenle deniz unsurunun planlanması, kara kuvvetlerinin sevkinden daha farklı siyasi ve hukuki başlıklar içeriyor.

Kuvvetin nihai büyüklüğü henüz belli değil

Britanya ve Fransa, yıl içinde Ukrayna'ya yaklaşık 5'er bin asker sağlayabileceklerini duyurmuştu. Buna karşılık tatbikata ilişkin açıklamalarda MNF-U'nun nihai personel sayısı veya muhtemel konuşlanma bölgeleri belirtilmedi.

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi, sınırlı bir caydırıcı mevcudiyet için dahi 10 bin ile 25 bin arasında askere ihtiyaç duyulabileceğini değerlendirmişti. Royal United Services Institute araştırmacısı ve eski Britanya subayı Ed Arnold ise birliklerin yalnızca yaklaşık üçte birinin herhangi bir anda cephe görevine hazır tutulabildiğine dikkat çekiyor. Rotasyon, eğitim ve dinlenme ihtiyacı hesaba katıldığında toplam personel gereksinimi, açıklanan ilk katkıların üzerine çıkabilir.

Moskova, yabancı birliklerin Ukrayna'ya yerleştirilmesine karşı çıkıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Eylül 2025'te Ukrayna'ya gönderilecek Batılı kuvvetlerin meşru hedef kabul edileceğini söylemişti. Polonyalı savunma yetkilileri ise MNF-U'nun varlığını, savaş sonrasında yeni bir Rus saldırısı ihtimaline karşı Kyiv'e güvence verecek bir unsur olarak tanımlıyor.

Tatbikat, ABD, Rusya ve Ukrayna temsilcilerinin 10-11 Kasım'da Abu Dabi'de yapması planlanan görüşmelerle aynı döneme denk geliyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, enerji şebekesi ve kritik altyapıya yönelik Rus saldırıları sürerken müttefiklerden savaş sonrası güvenlik düzenlemelerini hızlandırmalarını istiyor.

KOALICJA 26.2'nin ardından komuta yapısının işlerliği, deniz mayın temizleme planının kapsamı ve ülkelerin kalıcı kuvvet taahhütleri yakından izlenecek. Muhtemel konuşlanmanın tarihi ve ölçeği ise ateşkes görüşmelerinin seyri, Kyiv'in resmi talebi ve Moskova'nın tepkisine bağlı olacak.