Tayland, küçük dronlara karşı bilgisayarlı tüfek tetiğini sahaya sürdü

Tayland, küçük dronlara karşı bilgisayarlı tüfek tetiğini sahaya sürdü

Tayland Savunma Bakanlığı, küçük dronların piyade tüfekleriyle vurulmasını kolaylaştırmak amacıyla geliştirilen Arbel Anti-Drone sistemini sahada kullanmaya başladı. Gelişmeyi duyuran Israel Weapon Industries (IWI), bilgisayar kontrollü tetik mekanizmasının gerçek operasyon koşullarındaki ilk dikkat çekici uygulamalarından birine işaret ediyor.

Ancak teslim edilen sistemlerin sayısı, donanımın verildiği birlikler ve kullanılan AR-15 türevleri açıklanmadı. IWI, Tayland’daki kullanımı Arbel’in düşük maliyetli ve taşınabilir bir anti-dron seçeneği olduğunun göstergesi olarak sunuyor. Sistemin başarı oranına ilişkin bağımsız test sonuçları ise henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil. Bu belirsizlik, sahadaki etkinliğe ilişkin kesin bir değerlendirme yapılmasını güçleştiriyor.

Bilgisayar tüfeğin atış temposunu yönetiyor

Arbel, standart AR-15 ailesinin alt gövdesine yerleştirilen bilgisayarlı bir tetik sistemi olarak çalışıyor. IWI’ye göre donanım, standart ölçülerdeki herhangi bir AR-15 alt gövdesine uyarlanabiliyor. Böylece tüfeğe ayrı bir önleyici mühimmat ya da ağır sensör paketi eklenmeden tetik mekanizması elektronik olarak kontrol ediliyor.

İlk atış mekanik. Atıcı tetiği basılı tuttuğunda ilk mermi doğrudan ateşleniyor; ikinci atıştan itibaren bilgisayar devreye girerek atış aralıklarını küçük ve hareketli hedefler için belirlenen tempoya göre düzenliyor. Kullanım biçimi sürekli ateşi andırsa da sistemin temel görevi, mermilerin namludan çıkış zamanını hedefin hareketine uygun bir düzene oturtmak.

IWI Pazarlama Direktörü Semion Dukhan, bu temponun binlerce deneme atışından elde edilen verilerle belirlendiğini söylüyor. Şirketin testlerinde çapı 10 ila 15 inç, yani yaklaşık 25 ila 38 santimetre olan bir hedef kullanıldı. Saatte yaklaşık 60 kilometre hızla uçan hedefe karşı atışlar 150 ila 200 metre mesafeden gerçekleştirildi.

Anti-dron sürümü yalnızca zamanlamaya odaklanıyor

IWI, Arbel’i ilk kez 2024’te, stres altındaki atışlarda isabet oranını yükseltmek amacıyla tanıtmıştı. İlk sürüm tüfeğin kararlılığını ve hedef mesafesini hesaplıyor, uygun koşullar oluştuğunda atışı serbest bırakıyordu. Tanıtım görüntülerinde kullanıcının tetiği basılı tuttuğu, merminin ise bilgisayarın belirlediği anda namludan çıktığı görülüyordu.

Anti-dron yazılımında yöntem farklı. Dukhan’ın verdiği bilgiye göre bu mod, silahın kararlılığına bakarak ateşleme kararı vermek yerine yalnızca atışların zamanlamasını yönetiyor. Emniyet mandalı anti-dron konumuna getirildiğinde asker nişan almaya ve hedefi izlemeye yoğunlaşıyor; bilgisayar da ikinci mermiden itibaren önceden hesaplanan atış temposunu uyguluyor. Bu ayrım, sistemin klasik bir “akıllı nişangâh”tan çok elektronik atış yardımcısı olarak konumlandığını gösteriyor.

Şirket, yöntemin kararlılık temelli sürüme kıyasla daha öngörülebilir olduğunu ve özel bir anti-dron timi bulunmayan unsurlara sınırlı bir yakın savunma imkânı sağlayabileceğini savunuyor. Yine de küçük bir hava hedefini tüfekle vurmak; görüş şartları, hedefin yönü, rüzgâr, mühimmat türü ve atıcının hedef takibi gibi değişkenlere bağlı.

IWI maliyet ve hareketlilik avantajını öne çıkarıyor

Dron tehdidine karşı elektronik karıştırıcılar, lazerler, önleyici dronlar, güdümlü mühimmatlar ve programlanabilir mühimmat kullanan namlulu sistemler sahada görev yapıyor. IWI yönetimi, bu çözümlerin etkili olabildiğini kabul etmekle birlikte maliyet, hareketlilik ve kullanım kolaylığı bakımından çeşitli sınırlamalar taşıdığını belirtiyor. Arbel ise mevcut piyade silahına eklenen bir alt gövde çözümüyle en küçük birlik seviyesine kadar indirilebilecek bir seçenek olarak sunuluyor.

Bu yaklaşım Arbel’i bağımsız bir hava savunma sisteminden ziyade son savunma hattında kullanılan piyade donanımı haline getiriyor.

Tüfek mermisinin menzili, vuruş enerjisi ve isabet olasılığı dikkate alındığında sistemin elektronik harp araçlarının ya da özel anti-dron silahlarının yerini tek başına alması beklenmiyor. Daha gerçekçi kullanım senaryosu, diğer önleme araçlarının bulunmadığı veya tehdide zamanında karşılık veremediği anlarda askere ek bir seçenek sağlamak. Bu da Arbel’in değerini tek başına yarattığı etkiden çok, katmanlı savunmadaki yeri üzerinden tartışmaya açıyor.

Türkiye’deki çözümler farklı katmanlara odaklanıyor

Türkiye’de küçük insansız hava araçlarına karşı geliştirilen çözümler daha geniş ve katmanlı bir mimariye dayanıyor. ASELSAN’ın İHTAR sistemi tespit, takip ve elektronik karıştırmayı bir araya getirirken KORKUT namlulu hava savunma katmanında görev yapıyor. ROKETSAN ALKA yönlendirilmiş enerji ve elektromanyetik karıştırma seçenekleri sunuyor; MKE’nin TOLGA sistemi de yakın hava savunma ihtiyacına yönelik çözümler arasında bulunuyor.

Arbel, bu sistemlerin doğrudan muadili değil. İsrail yapımı çözüm, radar ve elektro-optik algılayıcılardan oluşan bağımsız bir hava savunma ağı kurmak yerine tek erin tüfeğine odaklanıyor. Türkiye açısından olası karşılığı da mevcut anti-dron ağlarının yerine geçmekten çok, kritik bölgelerdeki piyade unsurlarına son hat savunması sağlayabilecek akıllı atış yardımcıları olabilir.

IWI’ye göre Tayland’dan önce yaklaşık 25 ülke Arbel’i nişancılığı geliştirmek veya dronlara karşı kullanmak amacıyla envanterine aldı. Şirket, bu ülkelerin listesini ve teslimat miktarlarını açıklamadı.

Bundan sonraki aşamada gözler Tayland’daki birliklerden gelecek saha verilerinde olacak. Sistemin gerçek hedeflere karşı isabet oranı, farklı tüfeklerle entegrasyonu ve operasyon koşullarındaki güvenilirliği, Arbel’in anti-dron savunmasında ne ölçüde karşılık bulacağını belirleyecek.